عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )

336

منازل السائرين ( فارسى )

همچنين مولاى متقيان عليه السّلام فرمود : افض ل الادب ان يقف الانسان عند حده و لا يتعدى قدره . « 1 » بهترين ادب آن است كه حد و حريم خود را بشناسد و از آن تجاوز نكند . بنابراين حريم‌شناسى در حوزهء تاديب اهل بيت عليهم السّلام بسيار زيباست . از اين‌رو امام سجاد عليه السّلام فرمود : اللهم . . . اجعلنا من الذين تمسكوا بعروة العلم و ادبوا انفسهم بالفهم . پروردگارا ! ما را از كسانى قرار ده كه به دستگيرهء علم تو تمسك جسته و خويشتن را با درك ( احكام شريعت ) تو مؤدب ساخته‌اند . عبد الرزاق كاشانى در مصباح الهدايه مىنويسد : ادب عبارت است از نخستين اخلاق و تهذيب اقوال و افعال . افعال بر دو قسم‌اند ، افعال قلوب و آن را « نيات » خوانند و افعال قوالب و آن را « اعمال » خوانند . اخلاق و نيات ، به باطن نسبت دارند و اقوال و اعمال به ظاهر . سپس اديب كامل آن بود كه ظاهر و باطنش به محاسن اخلاق و اقوال و نيات و اعمال آراسته باشد . اخلاقش مطابق اقوال و نياتش موافق اعمال باشد ، چنانك نمايد باشد و چنانك باشد نمايد .

--> ( 1 ) . غرر الحكم ، حديث 5078 .